Гражданский кодекс Республики Казахстан (қазақша – «Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі») – это основной свод законов, регулирующий имущественные и связанные с ними личные неимущественные отношения между физическими и юридическими лицами․ Вступивший в силу 01 января 1995 года и неоднократно обновлявшийся, кодекс сегодня представляет собой современный документ, полностью изданный и официально переведённый на государственный казахский язык․
Структура Гражданского кодекса РК (каз․ vers․)
- Бөлік 1․ Жалпы ережелер
- 1-тарау – Кодекстің қолданыс аясы, негізгі ұғымдар мен принциптер
- 2-тарау – Азаматтық құқық субъектілері (жеке тұлғалар, заңды тұлғалар)
- 3-тарау – Заңды тұлғаларды қайта ұйымдастыру және тарату
- 4-тарау – Азаматтық құқық объектілері (заттар, ақша, бағалы қағаздар, жұмыстар, қызметтер)
- 5-тарау – Мәмілелер және өкілдік
- Бөлік 2․ Меншік құқығы және өзге де заттық құқықтар
- 6-тарау – Меншік иелену, пайдалану, (распоряжение)
- 7-тарау – Жер қатынастары, тұрғын үй қатынастары, кәсіпкерлік нысандары
- 8-тарау – Кепілдік, сервитут, лизинг
- Бөлік 3․ Міндеттемелік құқық
- 9-тарау – Жалпы ережелер (мәміле, шарт, міндеттеме)
- 10-тарау – Сату-сатып алу шарты
- 11-тарау – Жекелеген шарт түрлері (жалға беру, мердігерлік, сақтандыру, т․б․)
- Бөлік 4․ Интеллектуалдық меншік құқығы
- 12-тарау – Авторлық құқық және туынды құқықтар
- 13-тарау – Патенттік құқық, тауар белгілері
- Бөлік 5․ Мұрагерлік құқық
- Бөлік 6․ Халықаралық жеке құқық
Где скачать официальный текст на казахском языке
Официальную казахскоязычную версию можно получить:
- на сайте Правительства Республики Казахстан (egov․kz) в разделе «Нормативно-правовые акты»;
- в «Қазақстан Республикасының Әділет министрлігі» – раздел «Құқықтық актілер»;
- через мобильное приложение «eGov mobile» (есть оффлайн-режим)․
Ключевые термины на казахском и их русские эквиваленты
| Казахский термин | Русский перевод |
|---|---|
| азаматтық құқық | гражданское право |
| заңды тұлға | юридическое лицо |
| мәміле | сделка |
| меншік құқығы | право собственности |
| мұрагерлік | наследование |
| кеpilдік | залог, поручительство |
| жалға алу | аренда |
Последние изменения (2024–2025 гг․)
1 июля 2024 года вступили в силу поправки, внесённые Законом РК № 318-VIII․ Основные новшества:
- усилена ответственность за нарушение прав потребителей в казахскоязычных договорах;
- введён электронный нотариат и признание электронных завещаний, оформленных на казахском языке;
- расширены полномочия Фонда «Отбасы банкі» по заключению жилищных договоров (тарау 7)․
Практические советы по работе с кодексом на казахском
- Проверяйте актуальность․ Всегда сравнивайте с официальной консолидированной версией на сайте adilet․zan․kz․
- Используйте двуязычные шаблоны․ При составлении договоров ориентируйтесь на билингвальные формы (казахский + русский), чтобы избежать расхождений․
- Обращайтесь к профессионалам․ Для сложных сделок (нерухомість, долевое участие) рекомендуется юрист-переводчик, аккредитованный при Министерстве юстиции РК․
Часто задаваемые вопросы (FAQ)
Можно ли использовать исключительно казахскоязычный договор?
Да․ Согласно ст․ 11 Закона «О языке», стороны вправе заключать договор на казахском языке․ При спорах суд будет применять казахский оригинал․
Где найти перевод на русский?
Одновременно с официальным казахским текстом на adilet․zan․kz публикуется авторитетный русский перевод, обозначенный как «ресми аударма»․
Как оформить электронную доверенность на казахском?
В приложении «eGov mobile» выберите «ЭЦҚ арқылы өкілдік беру», заполните форму на казахском и подпишите ЭЦП․